Advert
Advert
Advert
CUMHURİYET
Gülden SÖKELİOĞLU...

CUMHURİYET

Bu içerik 792 kez okundu.

Cumhur-Arapça, halk demektir; Cumhuriyet ise, 'Halk yönetimi' anlamına gelir.

Büyük önder M. Kemal Atatürk'te Cumhuriyet ve Demokrasi düşüncesi çok önceden oluşmuştur ancak, ilanı için şartların olgunlaşmasını beklemiştir.

1.Dünya Savaşı'nda, Emperyalist devletlere yenilen Osmanlı Devleti'nin imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması ile toprakları işgal edilir.

Türklere yaşama hakkı tanımayan işgalcilere karşı, Anadolu'nun her yerinde direniş birlikleri ve cemiyetler kurulur.

Düşman gemilerini İstanbul Boğazı'nda gören M. Kemal, tarihe geçen şu sözünü söyler “Geldikleri gibi giderler."

M. Kemal,  bir Osmanlı subayı olarak işgal altındaki İstanbul'da faydalı olamayacağı için Anadolu'ya geçmek ister. Sultan Vahdettin tarafından, İngiliz işgaline karşı Samsun ve çevresindeki halkın tepkisini gidermesi için görevlendirilir. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gelir, Amasya'da yayınladığı genelge ile, “Türk vatanının bağımsızlığının tehlikede olduğunu, Milletin kendi kaderini kendisinin belirleyeceğini" belirtir.

Daha sonra Erzurum ve Sivas Kongreleri toplanır, 23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM açılır ve yavaş yavaş milli irade,  yani halkın kendi kendini yönetmesi ortaya çıkar. Sivas Kongresi'nde,  bütün Milli Müdafaa Cemiyetleri birleştirilir, milli ordu kurulur; düşmanlara karşı uzun, zorlu savaşlar verilir ve 30 Ağustos 1922'de zafer kazanılır, düşman Anadolu'dan atılır.

1 Kasım 1922'de Saltanat kaldırılır, Padişah'ın elinde sadece 'Halife' yetkisi kalır.

1. Meclis dönemi Kurtuluş Savaşı'nı gerçekleştirmiş-tir, 9 Eylül 1923'de 'Halk Fırkası' (Halk Partisi) Atatürk tarafından kurulur. 13 Ekim 1923'de Ankara Başkent olur ve böylece yeni yönetimin merkezi değişir. 1921 Anayasası'na göre, 'Kuvvetler Birliği' vardır: yasama, yürütme ve yargı Meclis'e aittir.

Saltanat kaldırıldığı için, Devlet başkanlığı sorunu, daha sonra da hükümet bunalımı sorunu ortaya çıkar ve Atatürk, 28 Ekim akşamı yakın arkadaşlarına Çankaya Köşkü'nde verdiği yemekte, "Yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz" der ve onları ikna eder.

29 Ekim1923 Pazartesi günü, M. Kemal Atatürk, Meclis'te yaptığı konuşmada 1921 Anayasası'nın bazı maddelerinin değişmesini ister ve 'Egemenlik milletindir' der. Meclis'te karışıklık yaşanır, çünkü bazı vekiller karşıdır. Atatürk, hepsiyle görüşür ve onları ikna eder, sonunda Meclis'te bulunan158 Milletvekilin hepsinin onayı ile Anayasa'nın ilk maddesi "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir" olarak, "Yaşasın Cumhuriyet" nidalarıyla, saat 20:30'da kabul edilir ve 'Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir'  denir. Sonra yapılan oylamada M. Kemal Atatürk, oybirliğiyle ilk Cumhurbaşkanı seçilir.

1924'de kabul edilen Anayasa ile 'Kuvvetler Ayrılığı' benimsenmiştir.

Dünya devletlerinde adı Cumhuriyet olup da Cumhuriyet ile hiç ilgisi olmayan rejimler var: (İslam Cumhuriyeti, Sosyalist Cumhuriyet vb.)

Atatürk'ün 29 Ekim1923’te ilan ettiği Cumhuriyet; Fransız Devrimi ile dünyaya yayılan eşitlik, özgürlük, laiklik,  insan hakları ve çağdaşlık esaslarına dayanır.

29 Ekim 1923'te doğan,  Cumhuriyet denilen çocuk, bugün 94 yaşında.

Bugün yapılmak istenen ise;  Cumhuriyet'in nimetlerinden yararlanarak, çağdaşlıktan uzaklaşmak ve rejimi değiştirmektir.

Ama Türk Milleti hem Atatürk'üne, hem de Türkiye Cumhuriyeti'ne sonsuza kadar sahip çıkacaktır.

"Ey, yükselen yeni nesil,

Cumhuriyet'i biz kurduk,

O'nu yaşatacak ve yükseltecek olan sizlersiniz."

M. Kemal Atatürk.

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500